Humor in een jaar van rampspoed

Abstract

In deze scriptie zijn humoristische kluchtspelen onderzocht die in de Amsterdamse Schouwburg opgevoerd werden tijdens één van de grootste catastrofes uit de Nederlandse geschiedenis: het Rampjaar 1672. Het lijkt een casus vol contrasten. Met als uitersten aan de ene kant de diepe ellende van de oorlog en als andere uiterste het kluchtige amusement dat ondertussen in de Amsterdamse Schouwburg verzorgd werd om het publiek te vermaken. Deze schrijnende tegenstelling tussen tragiek en entertainment roept de vraag op waardoor de humor gedurende deze crisis gekenmerkt werd: welke humoristische thema’s en procedés treffen we aan in het kluchtenrepertoire dat tijdens het Rampjaar werd opgevoerd? Is er een samenhang tussen de historische werkelijkheid van 1672 en de humoristische werking van de in dat jaar opgevoerde kluchten, of is er in deze tijd van kommer en kwel vooral behoefte aan een bevrijdende lach die juist even niet aan de actuele brandhaarden deed denken?