'Een zedelijke roeping', koloniaal ontwikkelingsdenken door liberalen en antirevolutionairen, 1848-1901.

Abstract

'Ethische Politiek' was gestoeld op het breed gedragen idee dat de Nederlandse staat als moederland een morele verantwoordelijkheid had ten aanzien van de inheemse maar ook Europese bevolking in Nederlands Indië. Hoe dat ethische beleid precies ingevuld moest worden was onderwerp van een maatschappelijke discussie die al decennia voorafgaand aan 1901 fel gevoerd werd. De Nederlandse intelligentsia, politici, journalisten, academici en andere betrokkenen, hadden verschillende ideeën over de inhoud van het beleid. Uitgaande van een liberaal of antirevolutionair gedachtegoed en afhankelijk van het wel of niet afreizen naar het oosten werden verschillende visies op het beleid ontwikkeld, al vanaf de jaren veertig van de negentiende eeuw. De aanloop tot en de ontwikkeling van het gedachtegoed dat later ethisch beleid, of ethische politiek, is gaan heten komt in dit onderzoek nader aan de orde.