‘Wij vreezen, de kracht van het souverein gepeupel is groot.' De toetreding van inwoners zonder stemrecht tot de politieke ruimte in Nederland, 1899-1900.

Abstract

Dit onderzoek richt zich op de manieren waarop inwoners zonder stemrecht invloed probeerden uit te oefenen in de periode 1899-1900 op de landelijke besluitvorming en staat binnen een groter kader over de vraag hoe er binnen de samenleving werd omgegaan met nieuwe vormen van democratie. Als casus zijn twee volksvergaderingen onderzocht: de leerplichtmeetings van Den Haag (1899) en Amsterdam (1900). Deze bijeenkomsten boden inwoners uit lagere inkomensklassen de gelegenheid om in contact te komen prominenten uit de samenleving. De bronnen: journalistieke verslagen en parlementaire Handelingen, zijn geanalyseerd om te onderzoeken hoe journalisten, inwoners, politici en andere maatschappelijke prominenten de spanning tussen regulering en burgerparticipatie vormgaven. Vanuit het onderzoek blijkt dat er sprake was van een ambivalent beeld: inwoners zonder stemrecht werden enerzijds gebruikt om politieke legitimiteit te versterken, maar wisten anderzijds invloed uit te oefenen binnen de meeting en zo te voorkomen dat zij werden genegeerd door de landelijke politiek.