Heilige Woorden, Scherpe Pennen. Retoriek en Argumentatie in Gottschalk van Orbais’ Predestinatieleer binnen de Karolingische Intellectuele Cultuur.

Abstract

Gottschalk van Orbais verdedigde in de negende eeuw de leer van de dubbele predestinatie binnen de context van de Karolingische intellectuele cultuur. In zijn theologische geschriften, zoals Confessio Brevior en De De Praedestinatione, maakt hij gebruik van bijbelcitaten, autoriteitsargumenten, logische redeneringen en stilistische middelen zoals antithese, herhaling en credo-formules. Deze studie onderzoekt hoe zijn retoriek en argumentatie zich verhouden tot bredere Karolingische opvattingen over gezag, exegese en debatcultuur. Gottschalks toon is confronterend en polemisch, en zijn betogen volgen een strikt systematische logica. Daarmee wijkt hij af van tijdgenoten als Johannes Scotus Eriugena, die een filosofisch-theologische benadering hanteren. Tegelijkertijd sluit zijn methode aan bij de traditie van normatief denken binnen de Karolingische renaissance. Zijn werk laat zien hoe theologische overtuigingen in de middeleeuwen vorm kregen via taal, autoriteit en overtuigingskracht.