Identiteitskoorts of de melancholie van identiteit: demetaforisatie en de onmogelijke fundering van collectieve identiteit vanuit Freud en Khanna

Abstract

Vanuit Khanna’s postkoloniaal-feministische revitalisering van melancholie in Dark Continents herlees ik Freuds De man Mozes. Deze lezing suggereert dat Freuds Mozes-werk de klinische structuur van melancholie volgt. Omdat De man Mozes de fundering van collectieve identiteit onderzoekt, concludeer ik dat collectieve identiteit in het algemeen ook als melancholiek gelezen kan worden. Het samenspel tussen Khanna en Freud suggereert dat men collectieve identiteit onmogelijk duurzaam kan funderen. Deze onmogelijkheid wordt melancholiek omdat men onbewust een geïdealiseerde fundering verliest. Dit ideaalverlies blijft het individu echter achtervolgen waardoor als reactieformatie dwangmatig een intolerant-verharde collectieve identiteit ontstaat. De melancholie van identiteit is een kwaal waaronder men lijdt maar tezelfdertijd een genezingspoging om zich te bevrijden van conservatief-traditionele identiteiten en als politiek verzet tegen onderdrukking.