Paradijs of patriarchaat? Feministische reacties op Vondels Eva

Abstract

De bloemlezing Met en zonder lauwerkrans. Schrijvende vrouwen uit de vroegmoderne tijd 1550-1850 heeft gezorgd voor hernieuwde aandacht voor gemarginaliseerd vrouwelijk schrijverschap. Een van de schrijfsters die hierdoor opnieuw onder de aandacht is gekomen, is Meynarda Jans-Verboom (n.d.-1667). In 1664 schreef zij een uiterst kritisch pamflet, gericht tegen Joost van den Vondels (1587-1679) Adam in Ballingschap (1664). Zij bekritiseerde Vondels representatie van de vrouw en viel daarnaast het patriarchale systeem aan. Aan de hand van verschillende concepten, in het bijzonder women’s rewriting, is onderzocht op welke wijze Jans haar kritiek vormgaf. Dit deed zij door gebruik te maken van mogelijkheden binnen het systeem, waardoor zij in staat was Vondel te bekritiseren op interne logica, intertekstuele transformaties en zijn antwoord op de schuldvraag van de erfzonde. Bovendien structureerde zij haar tekst met behulp van retorische middelen.